انجمن علوم علفهای هرز ایران دانش علف‌های هرز ایران 1735-3548 19 1 2023 03 21 Germination and emergence response of white morning glory (Ipomoea lacunose L.) to some environmental factors پاسخ جوانه‌زنی و رویش گیاهچه علف هرز نیلوفر سفید (Ipomoea lacunose L.) به برخی عوامل محیطی 69 89 129111 10.22034/ijws.2023.129111 FA سمیه دهقان دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، گروه زراعت، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران آسیه سیاهمرگویی دانشیار گروه زراعت، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران فرشید قادری فر استاد گروه زراعت، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران مجید عظیم محسنی دانشیار، گروه آمار، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران. Journal Article 2023 01 02 White morning glory (<em>Ipomoea</em> <em>lacunose</em> L.) is one of the weeds that have recently spread in the fields of Golestan province and has become a serious challenge for farmers. In this study, the effect of different environmental conditions, including constant temperature, alternating temperature, water stress, salinity, high temperature, and burial depth on the germination and emergence of three seed populations of this plant collected in 2018, 2019, and 2020 (at the time of the experiment, these seeds were after-ripped 15, 3, and 0 months, respectively) were investigated. All experiments were conducted based on a completely randomized design with three replications. The results showed that the response of germination to the studied environmental factors was different in seed populations. Germination percentage started at 10°C and increased with increasing temperature. Although the germination percentage was significant at 40°C, it was completely stopped at 45°C. Alternating temperature compared to constant temperature increased the germination in the range of low temperatures; however, there was no difference with the constant temperature in the high-temperature range. The water potential required to reduce 50% of germination in the seeds of 2018, 2019, and 2020 was -0.83, -0.82, and -0.43 MPa, respectively. The tolerance of this species to salt stress was much higher than to water stress, and the increase of salinity up to the potential of -1.1 to -1.4 MPa reduced its maximum germination by 50%. Increasing the high temperature to 80 and 100 °C stimulated the germination, and no seeds survived at 120°C. In the populations of 2018 and 2020, the emergence percentage of seeds increased with the increase of burial depth; so that it reached its maximum value at a depth of 3 cm. By increasing the burial depth, the percentage of seedlings emergence of these populations decreased and stopped at a depth of 9 cm. The seedlings emergence of 2019 population also happened with the same process (but in smaller numbers), but no seedlings emergence occurred at a depth of 5 cm. In general, the results of this study showed that the reaction of white morning glory germination to environmental factors is different. Knowing the germination response of this species against the mentioned factors can help predict the germination and emergence of this plant to design suitable management strategies. نیلوفر سفید (<em>Ipomoea lacunose</em> L.) یکی از علف­های هرزی است که به تازگی در مزارع استان گلستان گسترش یافته و به یک چالش جدی برای کشاورزان تبدیل شده است. در این مطالعه، اثر شرایط محیطی مختلف از جمله دمای ثابت، دمای متناوب، تنش آبی، شوری، دمای بالا و عمق دفن بذر بر جوانه‌زنی و رویش سه جمعیت این گیاه که در سال‌های 1397، 1398 و 1399 جمع­آوری شده بودند، انجام شد (در زمان انجام آزمایش، این بذرها به­ترتیب 15، سه و صفر ماه پس­رس شده بودند). همه آزمایش‌ها در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار انجام شد. نتایج نشان داد که واکنش جوانه‌زنی به عوامل محیطی مورد بررسی در جمعیت‌های مختلف بذر متفاوت بود. درصد جوانه‌زنی از دمای 10 درجه سانتی‌گراد آغاز و با افزایش دما بر مقدار آن افزوده شد. اگرچه درصد جوانه­زنی در دمای 40 درجه سانتی‌گراد قابل توجه بود، اما در دمای 45 درجه سانتی­گراد به طور کامل متوقف شد. دمای متناوب در مقایسه با دمای ثابت، در محدوده دماهای پایین، جوانه­زنی این گیاه را افزایش داد؛ اما در محدوده دمای بالا تفاوتی با دمای ثابت نداشت. پتانسیل آب مورد نیاز برای کاهش 50 درصد جوانه‌زنی در جمعیتهای 1397، 1398 و 1399 به­ترتیب 83/0-، 82/0- و 43/0- مگاپاسکال بود. تحمل این گونه به تنش شوری بسیار بیشتر از تنش آبی بود؛ به­طوری­که افزایش شوری تا پتانسیل1/1- تا 4/1- مگاپاسکال باعث کاهش 50 درصدی حداکثر جوانه­زنی آن شد. افزایش دمای بالا تا 80 و 100 درجه سانتی‌گراد موجب تحریک جوانه­زنی شد؛ اما هیچ بذری در دمای 120 درجه سانتی‌گراد زنده نماند. در بذرهای 1397 و 1399 با افزایش عمق دفن، درصد رویش بذرها افزایش یافت؛ به­نحوی‌که در عمق سه سانتیمتر به حداکثر مقدار خود رسید. از این پس با افزایش عمق دفن، درصد رویش گیاهچه کاهش و در عمق نه سانتی‌متر متوقف شد. رویش گیاهچه جمعیت 1398 نیز با همین روند (اما به تعداد کمتری) اتفاق افتاد، ولی در عمق پنج سانتی‌متر هیچ گیاهچه‌ای سبز نشد. به­طور کلی، نتایج بررسی حاضر نشان داد که نیلوفر سفید به سطوح مختلف دمای ثابت و متناوب، پتانسیل آب، شوری، دمای بالا و عمق کاشت واکنش متفاوتی نشان می­دهد. اطلاع از پاسخ جوانه‌زنی این گونه در برابر عوامل مذکور می­تواند در پیش­بینی جوانه­زنی نیلوفر سفید در راستای طراحی راهکارهای مدیریتی مناسب استفاده شود. https://ijws.areeo.ac.ir/article_129111_a95087f117dbfef90b706ee1dc6e9204.pdf