انجمن علوم علف‌های هرز ایران دانش علف‌های هرز ایران 1735-3548 19 2 2023 12 22 Efficacy evaluation of some weed control programs in Kimia and landrace of lentil (Lens culinaris Medik.) ارزیابی کارایی برخی برنامه‌های کنترل علف‌های‌ هرز در رقم کیمیا و توده محلی عدس (.Lens culinaris Medik) 67 82 132240 10.22034/ijws.2024.363115.1437 FA امید هداصفت دانشجوی کارشناسی ارشد گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان المیرا محمدوند استادیار گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان جعفر اصغری استاد، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان Journal Article 2023 09 30 In order to investigate the effect of weed control method on yield and yield components of lentil, this study was conducted as a factorial experiment in a randomized complete block design with three replications at Deylaman district of Siahkal county, Guilan province, in 2020. Experimental factors consisted of lentil genotypes (Kimia and landrace cultivars of lentil) and weed control programs (twice handweeding, once handweeding, pendimethalin (900 g ai ha^-1) + handweeding, pendimethalin + pyridate (1200 g ai ha^-1), pyridate, and weed infested control). Based on the results, the efficacy of control program on weed density and dry weight reduction was 45-63% for pyridate, 68-93% for pendimethalin + pyridate. 64-86% for pendimethalin+ handweeding, and 56-80% for once handweeding. Plant height, number of branches per plant, biological yield, seed yield, number of pods per plant, and 1000-seed weight of Kimia cultivar were more than those of landrace of lentil, while the harvest index was lower. In both genotypes, full-season weedy treatments comparing to twice hand weeding caused an increase in height, but decreased the number of branches per plant, biological yield, and seed yield. In Kimia cultivar and landrace of lentil, the maximum biological yield was associated with twice hand weeding (4648 and 4329 kg ha^-1) or application of pendimethalin + pyridate herbicides (4556 and 4092 kg ha^-1), and the highest seed yield was observed in twice hand weeding (1771 and 1649 kg ha^-1) and then with application of pendimethalin + pyridate (1479 and 1372 kg ha^-1, 16% lower). Full-season weed infestation reduced biological and seed yield by 67%. Generally, twice hand weeding for limited cultivation areas, and then applying pendimethalin + pyridate and pendimethalin +hand weeding could be recommended; while appropriate chemical weed control requires more evaluation of available herbicides, and may even involving registeriation of new and effective herbicides. این پژوهش به منظور بررسی تأثیر روش کنترل علف‌های هرز بر عملکرد و اجزای عملکرد عدس، به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در بخش دیلمان شهرستان سیاهکل (استان گیلان) در سال 1399 اجرا شد. عوامل آزمایشی عبارت از ژنوتیپ عدس (رقم کیمیا و توده محلی عدس) و برنامه کنترل علف‌های هرز (دوبار وجین دستی، یک‌بار وجین دستی، علف‌کش پندی‌متالین (990 گرم ماده موثره در هکتار)+ وجین دستی، پندی‌متالین+ پیریدیت (1200 گرم ماده موثره در هکتار)، پیریدیت، و شرایط آلوده به علف‌هرز) بودند. براساس نتایج، تأثیر برنامه کنترلی در کاهش تراکم و وزن ‌خشک علف‌های هرز، 63-45 درصد با کاربرد پیریدیت، 93-68 درصد برای پندی‌متالین+پیریدیت، 86-64 درصد برای پندی‌متالین+ وجین و 80-56 درصد برای یک‌بار وجین دستی بود. ارتفاع، تعداد شاخه فرعی در بوته، عملکرد بیولوژیک، عملکرد دانه، تعداد غلاف در بوته و وزن هزاردانه عدس در رقم کیمیا نسبت به توده محلی بیشتر؛ اما شاخص برداشت کمتر بود. در هر دو ژنوتیپ، آلودگی تمام‌فصل نسبت به دوبار وجین علف‌های هرز سبب افزایش ارتفاع، ولی کاهش تعداد شاخه در بوته، عملکرد بیولوژیک و عملکرد دانه شد. در ژنوتیپ‌های کیمیا و توده بومی، بیشترین عملکرد بیولوژیک با اعمال دوبار وجین (4648 و 4329 کیلوگرم در هکتار) یا کاربرد علف‌کش‌های پندی‌متالین+پیریدیت (4556 و 4092 کیلوگرم در هکتار) و بیشترین عملکرد دانه در تیمار دوبار وجین (1771 و 1649 کیلوگرم در هکتار) و سپس با کاربرد پندی‌متالین+ پیریدیت (1479 و 1372 کیلوگرم در هکتار، 16 درصد کمتر) مشاهده شد. آلودگی تمام‌فصل علف‌های هرز عملکرد بیولوژیک و دانه را به میزان 67 درصد کاهش داد. به­طور کلی، انجام دوبار وجین در سطوح کشت محدود، و پس از آن کاربرد پندی‌متالین+پیریدیت و پندی‌متالین+ وجین می‌تواند قابل‌توصیه باشد؛ اگرچه کنترل شیمیایی مطلوب علف‌های هرز نیازمند آزمون سایر علف‌کش‌های موجود و حتی ثبت علف‌کش‌های جدید و موثر می‌باشد. https://ijws.areeo.ac.ir/article_132240_b74506587cd52789a00ee15164f9e461.pdf