انجمن علوم علف‌های هرز ایران دانش علف‌های هرز ایران 1735-3548 20 1 2024 06 21 Investigating the Efficacy of Pyroxasulfone Herbicide in Controlling Herbicide-Resistant and -Susceptible Biotypes of Ryegrass (Lolium rigidum), Winter Wild Oat (Avena ludoviciana), and Littleseed Canarygrass (Phalaris minor) in Wheat بررسی کارایی علف‌کش پیروکساسولفون بر کنترل بیوتیپ‌‌های مقاوم و حساس چچم (Lolium rigidum Gaud.)، یولاف وحشی زمستانه (Avena ludoviciana Dur.) و علف خونی (Phalaris minor Retz.) در گندم 165 179 134293 10.22034/ijws.2024.134293 FA عزیزه ایری دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه زراعت، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران جاوید قرخلو دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان 0000-0002-1773-898X اسکندر زند استاد موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور افشین سلطانی استاد، گروه زراعت، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران سعید حسن پور بورخیلی دانش آموخته دکتری /دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان کیانوش حقنما مدیر حفظ نباتات، سازمان جهاد کشاورزی استان گلستان سیما سهرابی کرت آباد Gorgan 0000-0002-0775-8362 مهتاب هروی دانشجوی دکترا، گروه زراعت، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران Journal Article 2025 09 06 To investigate the efficacy of pre-emergence application of pyroxasulfone herbicide on some grass weeds in wheat, a series of experiments were conducted in 2021-2022 in greenhouse and field conditions. The results of the dose-response experiment showed that the pyroxasulfone herbicide rate to control 50% of resistant and susceptible biotypes of ryegrass, littleseed canarygrass, and winter wild oat dry weight was 24.0-28.1, 20.6-21.5, and 20.1-20.2 g a.i ha^-1, respectively, with no significant difference between resistant and susceptible biotypes. Also, no phytotoxicity was observed in wheat. In the second experiment, which investigated the pre-emergence application of pyroxasulfone on a ryegrass-infested wheat field in Banafshtappeh village, Bandargaz, the pyroxasulfone herbicide had good efficacy. Dry weight of rigid ryegrass in pyroxasulfone treatment was 99.2 and 144.5 g m⁻² at 60 and 90 days after sowing, which was 4.5 and 7 times higher than the dry weight of the weed-infested control, respectively. Grains per spike, 1000-grain weight, grain and biological yields, harvest index, plant height, leaf area index, and dry weight of herbicide-treated wheat were, respectively, 33.1, 19.1, 58.6, 43.1, 10.4, 10.0, 54.1, and 43.6% higher than those of the ryegrass-infested control. Also, pyroxasulfone controlled ryegrass dry weight by 89-94% when used in some townships of Golestan province without showing toxicity to wheat. According to the results obtained in the present study, pyroxasulfone herbicide successfully controlled both herbicide-resistant and -susceptible ryegrass biotypes in Golestan province. به منظور بررسی اثر کاربرد پیش­رویشی علف‌کش پیروکساسولفون روی برخی علف­های هرز باریک­برگ مزارع گندم، آزمایش­هایی در سال 1402-1401 در دو بخش گلخانه و مزرعه انجام شد. نتایج آزمایش دز-پاسخ در گلخانه نشان داد که دز مورد نیاز پیروکساسولفون جهت کنترل 50% وزن بیوتیپ­های حساس و مقاوم چچم، علف‌خونی و یولاف وحشی زمستانه نسبت به شاهد به­ترتیب 0/24-1/28، 6/20-5/21، و1/20-2/20 گرم ماده مؤثره در هکتار بود و تفاوت معنی­داری بین بیوتیپ­های حساس و مقاوم مشاهده نشد. همچنین این علف­کش موجب گیاه­سوزی در گندم نشد. در آزمایش دوم، تاثیرکاربرد پیش­رویشی دز توصیه­شده پیروکساسولفون روی علف‌های هرز مزرعه آلوده به چچم در روستای بنفش تپه بندرگز مورد بررسی قرار گرفت و اثربخشی خوبی داشت. وزن خشک چچم در تیمار پیروکساسولفون، 60 روز پس از کاشت 2/99 و 90 روز پس از کاشت 5/144 گرم در متر مربع به­دست آمد که به­ترتیب 5/4 و هفت برابر بیش از وزن خشک شاهد آلوده بود. تعداد دانه در سنبله، وزن هزار دانه، عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک، شاخص برداشت، ارتفاع بوته‌، شاخص سطح برگ و وزن خشک گندم­های تیمار شده با پیروکساسولفون نسبت به شاهد آلوده به چچم به­ترتیب 1/33، 1/19، 6/58، 1/43، 4/10، 0/10، 1/54، و 6/43 درصد بیشتر بود. همچنین، پیروکساسولفون در چند مزرعه گندم در شهرستان­های استان گلستان نیز بدون گیاه­سوزی موفق به کنترل 89-94 درصدی وزن خشک چچم شد. با توجه به نتایج پژوهش حاضر، پیروکساسولفون در مدیریت چچم مقاوم و حساس به علف­کش در استان گلستان موفق بود. https://ijws.areeo.ac.ir/article_134293_7a1f7fd70bc2cf685055c5d67e5646b2.pdf