نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1
تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبدکاووسف گنبدکاووس، استان گلستان، ایران- صندوق پستی 163.
2
گروه تولیدات گیاهی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبدکاووس، گنبدکاووس، استان گلستان، ایران
3
گروه تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبدکاووس، گنبدکاووس، استان گلستان، ایران
4
گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا همدان، استان همدان، ایران
10.22034/ijws.2026.372124.1520
چکیده
این پژوهش به‌منظور شناسایی و ارزیابی شاخص‌های جمعیتی، ترکیب گونه‌ای و تنوع زیستی علفهای هرز باغ‌های انگور شهرستان قروه، استان کرمانشاه (ایران) انجام شد. بر اساس اطلاعات مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان قروه، بازدیدهای مقدماتی از باغ‌ها، تغییرات اولیه در پراکنش و میزان استقرار علفهای هرز و نیز تناسب تعداد سایت‌های نمونه‌برداری با سطح زیر کشت هر بخش، سه بخش مرکزی، سریش‌آباد و دلبران به‌عنوان مناطق مورد مطالعه انتخاب شدند. در هر بخش، نمونه‌برداری در چندین سایت مستقل انجام شد و در هر سایت، علفهای هرز به‌صورت سیستماتیک–تصادفی با استفاده از کوادرات 1×1 مترمربع نمونه‌برداری شدند. تعداد کوادرات‌های برداشت‌شده متناسب با وسعت باغ‌های انگور در بخش‌های مرکزی، سریش‌آباد و دلبران به‌ترتیب 130، 460 و 300 بود. گونه‌های علف هرز شناسایی شده از نظر شاخص‌های جمعیتی، غالبیت، غنا، یکنواختی و تنوع گونه‌ای (سیمپسون و شانون- وینر) برای هر سایت بر اساس داده‌های کوادرات‌های همان سایت محاسبه شدند؛ سپس مقادیر این شاخص‌ها با در نظر گرفتن سایت‌های نمونه‌برداری به‌عنوان واحد آماری، بین مناطق مقایسه شدند. نتایج این پژوهش نشان داد که تعداد گونه‌های علف‌هرز در بخش‌های سریش‌آباد، دلبران و مرکزی به‌ترتیب 102، 91 و 81 گونه بود. همچنین، بخش‌های سریش‌آباد و دلبران دارای بیشترین مقادیر غنای گونه‌ای، یکنواختی و تنوع گونه‌ای (شانون–وینر و سیمپسون) بودند، در حالی که شاخص غالبیت در بخش مرکزی بیشترین مقدار را داشت. در هر سه منطقه، علفهای هرز یک‌ساله و گونه‌های دارای مسیر فتوسنتزی C3 غالب بودند و خانوادهPoaceae بیشترین غنای گونه‌ای را به خود اختصاص داد. علف‌هرز شاتره (Fumaria officinalis L.) نیز در تمامی بخش‌ها
کلیدواژه‌ها
موضوعات
عنوان مقاله [English]
Identification and assessment of population indices, species composition, and biodiversity of weeds in vineyards of Qorveh County, Kermanshah Province
نویسندگان [English]
-
Ebrahim Gholamalalipour Alamdari
1
-
Ahmad Ganji
2
-
Mehdi Zarei
3
-
Ziba Avarseji
3
-
Godarz Ahmadvand
4
1
Plant Production Dep.artment, College of Agriculture and Natural Resources, Gonbad Kavous University, Gonbad Kavous, Golestan province, Iran. P.O.B. 163.
2
Plant Production Department, Faculty of Agriculture and Natural Resources, Gonbad Kavous University, Gonbad Kavous, Golestan province, Iran
3
Plant Production Department, Faculty of Agriculture and Natural Resources, Gonbad Kavous University, Gonbad Kavous, Golestan province, Iran
4
Department of Agronomy and Plant Breeding, Faculty of Agriculture, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran
چکیده [English]
This study was conducted to identify and evaluate the population indices, species composition, and biodiversity of weeds in vineyards of Qorveh County, Kermanshah Province, Iran. Based on information obtained from the Qorveh County Agricultural Jihad Management, preliminary field surveys, initial observations of weed distribution and establishment, and the proportional allocation of sampling sites according to the vineyard area in each district, the Central, Serishabad, and Delbaran districts were selected as the study areas. In each district, weed sampling was conducted at several independent sites. At each site, weeds were sampled using a systematic-random sampling method with 1 × 1 m quadrats. A total of 130, 460, and 300 quadrats were surveyed in the Central, Serishabad, and Delbaran districts, respectively, with the number of quadrats being proportional to the vineyard area in each district. The identified weed species were evaluated for population indices, dominance, species richness, uniformity, and species diversity (Shannon–Wiener and Simpson indices). These indices were calculated for each sampling site based on the quadrat data collected within that site. Subsequently, the calculated values were compared among the districts, with sampling sites considered as the statistical units. The results showed that the numbers of weed species recorded in the Serishabad, Delbaran, and Central districts were 102, 91, and 81, respectively. Moreover, the Serishabad and Delbaran districts exhibited the highest species richness, uniformity, and species diversity (Shannon–Wiener and Simpson indices), whereas the highest dominance index was observed in the Central district. In all three districts, annual weeds, and C3 photosynthetic pathway
کلیدواژه‌ها [English]
-
Fumaria officinalis L
-
Shannon–Wiener index
-
Simpson index
-
Species richness
-
S
)