گزارش اولین مورد مقاومت علف‌خرچنگ ( (Digitaria sanguinalisبه علف‌کُش نیکوسولفورون در مزارع ذرت (Zea mays) شهرستان گیلان‌غرب

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اگرو‌‌‌‌اکولوژی، گروه زراعت، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم‌کشاورزی و منابع‌طبیعی گرگان، ایران

2 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

3 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

10.22034/ijws.2026.136589

چکیده

گسترش مقاومت به علف‌کُش‌ها، به‌ویژه علف‌کُش‌های بازدارنده‌های آنزیم استولاکتات‌سنتاز (ALS)، به‌عنوانِ چالشی جدی در مزارع ذرت ایران مطرح است. این تحقیق باهدف ارزیابی و کمی‌سازی مقاومت علف‌خرچنگ (Digitaria sanguinalis) به علف‌کُش نیکوسولفورون (کروز چهار درصد OD، شرکت آریا شیمی) در مزارع ذرت شهرستان گیلان‌غرب، استان کرمانشاه، طی سال‌های 1401و 1402 انجام شد. یک توده مشکوک به مقاومت از مزرعه ذرت منطقه موردِمطالعه و یک توده حساس از اراضی فاقد سابقه سَم‌پاشی همان منطقه جمع‌آوری و در شرایط گلخانه‌ای ارزیابی شدند. آزمایش اولیه با دُز توصیه ‌شده (80 گرم ماده مؤثره در هکتار) علف‌کُش نیکوسولفورون اجرا شد و سپس آزمایش دُز-پاسخ با نیکوسولفورون و نیکوسولفورون + ریم‌سولفورون (اولتیما ۷۵ درصد WG، شرکت گل‌سم) و مزوتریون + اس‌متالاکلر + تربوتیلازین (لوماکس 75/۵3 درصد SE، شرکت سینجنتا) در دامنه 125/0 تا 16 برابر دُز توصیه ‌شده انجام شد. توده مشکوک به مقاومت نسبت به دُز توصیه ‌شده نیکوسولفورون مقاوم بود، مقدار GR50 (غلظت مؤثر برای کاهش 50 درصدی وزن خشک) در توده مقاوم 2/۳۶۰ گرم ماده مؤثره در هکتار و شاخص مقاومت 05/13 برآورد شد. در شرایط این آزمایش، شواهد آماری کافی برای تأیید مقاومت عرضی به نیکوسولفورون + ریم‌سولفورون یا مقاومت چندگانه به مزوتریون + اس‌متالاکلر + تربوتیلازین مشاهده نشد. پیش تیمار با مالاتیون (مالاتیون 57 درصد ای سی شرکت گیتا شیمی سهند) در ترکیب با نیکوسولفورون، وزن خشک توده مقاوم را ۳۵ درصد کاهش داد (0.01p≤)، که بیانگر احتمال نقش سیتوکروم P450 در مقاومت متابولیکی است. این یافته، اهمیت مکانیسم‌های مبتنی بر غیر هدف را در بروز مقاومت برجسته می‌کند. نتایج بر ضرورت استفاده از مدیریت تلفیقی و علف‌کُش‌هایی با سازوکار اثر متفاوت برای جلوگیری از گسترش مقاومت تأکید دارد. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

First Report of Resistance of Large Crabgrass (Digitaria sanguinalis) to Nicosulfuron in Corn (Zea mays L.) Fields of Gilan-e Gharb County

نویسندگان [English]

  • shoeleh shokri 1
  • javid gherekhloo 2
  • Iraj Nosratti 3
  • Asieh Siahmarguee 2
1 - PhD student in Agroecology, Department of Agronomy, Faculty of Plant Production, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Gorgan, Iran
2
3 Department of Agronomy and Plant Breeding, Razi University, Kermanshah, Iran
چکیده [English]

The spread of herbicide resistance, particularly to acetolactate synthase (ALS) inhibitors, has become a serious challenge in corn (Zea mays) production systems in Iran. This study evaluated and quantified resistance in large crabgrass (Digitaria sanguinalis) to nicosulfuron (Cruise 4% OD, Aria Shimi Company) in corn fields of Gilan-e-Gharb County, Kermanshah Province, during 2021–2022. A putatively resistant biotype was collected from a corn field in the study area, while a susceptible biotype was collected from an area with no history of herbicide application in the same region, and both were evaluated under greenhouse conditions. An initial screening was conducted at the recommended nicosulfuron rate (80 g a.i. ha⁻¹), followed by dose–response experiments with nicosulfuron; nicosulfuron + rimsulfuron (Ultima 75% WG; Gol-Sam Company); and mesotrione + S-metolachlor + terbuthylazine (Lumax 53.75% SE; Syngenta) at rates ranging from 0.125–16 times the recommended rate. The putatively resistant biotype was resistant to the recommended nicosulfuron rate. The GR₅₀ (rate required to reduce dry weight by 50%) was estimated at 360.2 g a.i. ha⁻¹, with a resistance index of 13.05. No statistically significant evidence of cross-resistance to nicosulfuron + rimsulfuron or multiple resistance to mesotrione + S-metolachlor + terbuthylazine was detected under the experimental conditions. Malathion pretreatment (Malathion 57% EC; Gita Shimi Sahand Company) in combination with nicosulfuron reduced the dry weight of the resistant biotype by 35% (p ≤ 0.01), suggesting a possible role of cytochrome P450-mediated metabolism in resistance. These findings highlight the importance of non-target-site mechanisms in resistance and emphasize integrated weed management and herbicides with different modes of action to prevent its spread.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Acetolactate synthase inhibitors
  • Accession
  • Cytochrome P450 inhibitors
  • Dose-response
  • Lumax
دوره 22، شماره 1
تیر 1405
صفحه 85-96
  • تاریخ دریافت: 30 آبان 1405
  • تاریخ پذیرش: 30 آبان 1405
  • تاریخ اولین انتشار: 30 آبان 1405
  • تاریخ انتشار: 01 تیر 1405